Voedingsinformatie: naar geloofwaardigheid en effectiviteit ?

Hoe geloofwaardig is de voedingsboodschap en hoe is betrouwbare informatie effectief over te brengen op het grote publiek? Deze vragen stonden centraal tijdens de bijeenkomst van een groepvoedings- en communicatiedeskundigen in Kasteel de Hooge Vuursche. De thema’s waren gekozen omdat er zoveel voedingsinformatie in omloop is die niet is gebaseerd op wetenschappelijke bewijzen. Maar ze krijgen wel veel aandacht in de media. Dus hoe komt betrouwbare voedingsinformatie wel aan bij de consument?

Mensen geloven graag wat ze willen geloven?

Deelnemer Fred Brouns (professor in de sociale media) denkt dat het komt omdat mensen graag geloven in wat ze willen geloven. Denk bijvoorbeeld aan boeken zoals de Voedselzandloper of Broodbuik, die een heleboel media-aandacht krijgen, maar waar een hoop onzin in staat.  En informatie bevat die niet op feiten zijn  gebaseerd. Het weerleggen van foute feiten die in de media naar voren worden gebracht , is volgens hem onbegonnen werk. Omdat mensen graag geloven wat ze willen geloven. Er is volgens Brouns behoefte aan een goed verhaal, ook van voedingsdeskundigen.

Weerleggen van onjuiste feiten

Het weerleggen van onjuiste feiten is volgens deelnemer Broer Scholtens (auteur en ex-Volkskrant journalist) juist wel erg belangrijk.Ook als deze minder gehoord wordt. Dat werd door de overige deelnemers bevestigd. Maar ze benadrukten dat een goed verhaal erg belangrijk is, zeker nu er tussen de media  een gigantische strijd is om de aandacht van de consument. Voeding is een erg populair onderwerp en door het enorme aanbod in informatie is het voor de consument vaak niet gemakkelijk om het kaf van het koren te scheiden.

Voedingsinformatie heeft een enorme snelle omloop

Door de snellen omloop van voedingsnieuws en de strijd om de consument schiet ‘fact checking’ er bij de media er weleens bij in. Deelnemer Scholtens (journalist) haalde een voorbeeld naar voren over een RTL Late uitzending van Umberto Tan in mei 2015. In deze uitzending kreeg de kinderarts Lustig een half uur de tijd om voor de camera uit te leggen hoe verderfelijk suiker is. Scholtens was daarna de wetenschappelijke gangen van Lustig nagegaan en kwam tot de conclusie dat de kern van dit verhaal gebaseerd was op slechts één rammelend onderzoek van Lustig zelf. Helaas werd er in het programma een keer de vraag gesteld, waarop Lustig dit verhaal baseerde. Volgens deelnemer Ockhuizen (voedingsconsultant Nutricom Consultancy) dragen dit soort optredens er aan bij dat het betrouwbare imago van artsen hierdoor minder wordt.

Wat zijn de oorzaken van de verwarring rond voedingsinformatie?

Hoe kan de verwarring van voedingsinformatie ontstaan en hoe wordt deze in stand gehouden? Wie is daarvoor verantwoordelijk en wat is daar aan te doen? De deelnemers waren het erover eens dat veel media klakkeloos onzin overnemen en tegenstrijdige voedingsberichten blijven brengen. Maar dat dit ook door onduidelijkheid van voedings- en communicatiedeskundigen zelf. Maar wat dan te doen om het vertrouwen van de consument te winnen?

Breng informatie naar buiten, waar overeenstemming over is.

Zoals die van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum. Maar de kritiek die men geeft op deze,is dat de informatie soms zo specifiek is dat de consument de voedingsboodschap vaak niet meer snappen. Hierdoor kunnen ze het vertrouwen verliezen. Ook als de adviezen die zijn gegeven na een tijdje weer veranderen. Het gaat voor de consument steeds ingewikkelder worden. Wat te doen?

Wat te doen?

Breng vereenvoudigde richtlijnen naar buiten en richt deze op een of enkele belangrijke onderwerpen. Zoals bijvoorbeeld het terugbrengen van de zoutinname. Streef ernaar dat voedingsprofessionals met ‘dezelfde mond’ praten (Annemieke van Ginkel-Res, EFAD). Volgens Brouns is het nodig om met de opleidingen in gesprek te gaan om afspraken te maken over de kwaliteit van de inhoud van de cursussen.

Wat is de rol van de industrie dan?

Ook de industrie zou een rol moeten hebben in heldere communicatie over voeding (Christine Grit, FNLI). De industrie wordt niet door de consument als betrouwbaar gekenmerkt. Vaak gaat het over reclame en dan denkt de consument aan het verkoopbelang. Daarnaast draagt het meeliften op hypes ook niet bij aan een kloppend beeld van onderliggende informatie over voeding.

Hoe zit het dan met gedragsverandering?

Hoe effectief kan een voedingsboodschap zijn? Stefanie Salmon (docente Haagse Hogeschool voor Voeding en Diëtiek en kennisspecialist van het Voedingscentrum) laten mensen hun gedrag door heel veel zaken leiden. Het gaat niet alleen om gezondheid, maar ook om bijvoorbeeld smaak, prijs of gemak. Ze worden overspoeld met informatie, waardoor het vrijwel onmogelijk is om uit te maken wat een betrouwbaar verhaal is. Stefan Jongeneel (Social Embassy) merkt op dat gedragsverandering afhankelijk is van de specifieke wens en de fase waarin een consument zich bevindt. Voedingsinformatie staat aan het begin van de trappen die tot gedragsverandering kunnen leiden.

Is de Nederlander in voedingsgedrag veranderd?

De Nederlanders is in voedingsgedrag veranderd. De verdwijning van de aardappel en de opkomst van pasta, rijdt en kiwi’s bijvoorbeeld in het voedingspatroon. Deze verandering is gestuurd door het aanbod en niet door informatie volgens de deelnemers. Eer zou meer aandacht voor nudging vanuit het bedrijfsleven en de overheid moeten komen om de consumptie in de goede richting te duwen.

Moderne communicatiemiddelen

Volgens Tim Stevens (onderzoeker Wageningen UR0 zal er de komende tien jaar een enorme vlucht aan moderne communicatietechnieken plaatsvinden. Volgens hem is het wat betreft gedragverandering belangrijk om aansluiting te vinden bij specifiek gedrag. Volgens Brouns is het voor bloggers en andere zogenaamde deskundigen het kunstje om jouw verhaal te laten vertellen. Het gemiddelde kennisniveau van de gemiddelde consument is laag. Volgens een onderzoek in Engeland is het niveau van een volwassene als het om voedingsinformatie gaat te vergelijken met een kind van twaalf jaar.

Bron: VoedingNU december 2016

Misschien is dit ook interessant om te lezen?

Artsen spelen een belangrijke rol in het terugdringen van leefstijlgerichte aandoeningen?

Lees verder
17.4.5.1

Ook interessant?

Share This